domenica 6 luglio 2014

Le digo a mi hijo - Dico a mio figlio - Naro a fizzu meu






Ventinove anni fa il 6 luglio del 1985 moriva a L'Avana Luis Rogelio Rodríguez Nogueras che era nato a L'Avana il 17 Novembre del 1944. Scrittore, poeta, sceneggiatore e giornalista.

Voglio ricordarlo con una sua poesia, come sempre nelle sue 3 versioni, la prima in originale (lingua spagnola), la seconda mia traduzione in italiano e la terza mia traduzione in limba sarda.





LE DIGO A MI HIJO
    (sobre una idea de Brecht)

Arve Zip: 72 años.
Sus obras fueron publicadas por Ross y Japlan,
con prólogo del gran Uleg Gosbo.
Se voló los sesos en un cuarto del hotel Potwi
porque lo había abandonado la inspiración.
Dejó carta.

Elodika Amenidofflas: 35 años.
Obtuvo el codiciado Premio Yami de Oro
por sus actuaciones en el filme Borbe ik Sardaz.
Murió por sobredosis de barbitúricos.
Ultimamente tenía problemas con los
productores
a causa de los primeros planos.
No dejó carta.

Lim Pocmio: 48 años.
Maitre del Naktionel Simbeck Ballet Grupi.
Fue apuñalado por un bailarín del cuerpo de baile
a la salida del aeropuerto de Candyburg.

Walaz Telemaco: 51 años.
Escultor laureado con la Orden Oaszith de
primer grado.
Murió aplastado por una roca
cuando trabajaba en su Monumento a Brancusi.

Vefardo Maddo: 39 años.
Poeta.
Su libro La edad que viene
mereció el Premio Rilke.
Murió de un infarto
mientras hacía el amor
con una joven admiradora de sus versos.

Por eso siempre le digo a mi hijo:
estudia matemática,
hazte agricultor o militar
pórque el arte
mata.
  



DICO A MIO FIGLIO

                (su in'idea di Brecht)



Arve Zip: 72 anni.
Le sue opere sono state pubblicate da Ross e Japlan,
con la prefazione del grande Uleg Gosbo.
Si fece saltare le cervella in una stanza dell’hotel Potwi
perché l'ispirazione lo aveva abbandonato.
Ha lasciato lettera.

Elodika Amenidofflas: 35 anni.
Ha vinto l'ambito Premio Yami d’Oro
per le sue interpretazioni nel film Borbe ik Sardaz.
Morì per un'overdose di barbiturici.
Ultimamente aveva problemi con i
produttori
a causa dei primi piani.
Non ha lasciato lettera.

Lim Pocmio: 48 anni.
Maestro del Naktionel Simbeck Ballet Grupi.
E 'stato accoltellato da un ballerino del corpo di ballo
all'uscita dell'aeroporto di Candyburg.

Telemaco Walaz: 51 anni.
Scultore laureato dell'Ordine Oaszith di
primo grado.
Morì schiacciato da un masso
mentre lavorava al suo Monumento a Brancusi.

Vefardo Maddo: 39 anni.
Poeta.
Il suo libro L’età che viene
meritò il premio Rilke.
Morì di infarto
mentre faceva l'amore
con una giovane ammiratrice dei suoi versi.

Ecco perché io dico sempre a mio figlio:
studia matematica,
diventa un agricoltore o militare
perché l'arte
uccide.




Naro a fizu meu 
     (subra un'idea de Brecht)

Antoni Zirulia: 72 annos.
Sas operas suas fuint pubricadas dae Rossini & Giunti,
cun presentatzione de Bittorinu Verdi.
Si che at fattu brincare su crebeddu in unu aposentu 
de s'hotel Pramas ca lu aiat abbandonadu s'ispirazione.
At lassadu litera.

Anzelu Mendula: 35 annos.
Ad otennidu su pretziosu Premiu Abe de Oro
pro comente at retzitadu in su film Bolbe Ik Sardaz.
Est mortu pro subradose de barbituricos.
Urtimamente teniat probremas cun sos produtores
pro curpa  de sos primos pianos.
No at lassadu litera.

Linu Porcu: 48 annos.
Mastru de su Grupu Natzionale de Ballettto
Puntu a resorza dae unu ballerinu
a sa bessida de s'aereoportu de Sandiburgo.

Valatzas Telemacu: 51 annos.
Iscultore laureadu cun s' Ordine Bernini de Primu
Gradu.
Est mortu iscreffiadu dae una rocca
cando triballaiat in su sou Monumentu a Brancusi.

Vefargu Maoddi: 39 annos.
Poeta.
Su libru su Sa edade chi enit
at meritadu su premiu Rilke.
Est mortu de infartu
fainde s'amore
cun d'una zovane chi ammiriat sos versos suos.

Pro cussu zeo semper li naro a fizu meu:
istudia matematica, faeti massaju o sordadu
poite s'arte
bochit.



*****

Silvio Rodriguez ha dedicato al suo carissimo amico Luis Rogelio "Wichy" Nogueras diverse canzoni, io ho scelto questa tratta dall'album Descartes del 1988:


La tonada inasible





sabato 5 luglio 2014

Sardegna Orchidee spontanee Giugno - Luglio 2014




Platanthera algeriensis



Platanthera algeriensis



Ophrys conradiae



Cephalanthera damasonium




Epipactis helleborine subsp. tremolsii



Cephalanthera damasonium



Anacamptis coriophora subsp. fragrans




Anacamptis piramidalis




Ophrys annae apocromatica


Cephalanthera rubra



Epipactis microphylla




Epipactis persica  subsp. gracilis




Epipactis helleborine apocromatica



Epipactis helleborine



Anacamptis coriophora subsp. fragrans



Platanthera kuenkelei subsp. kuenkelei var. sardoa



Listera ovata




Epipactis palustris




Epipactis palustris




giovedì 3 luglio 2014

S’urtimu casu de s’ispettore (El último caso del inspector)




FRIDA KAHLO Unos cuantos piquetitos, 1935





S’urtimu casu de s’ispettore 
(El último caso del inspector) 

de Luis Rogelio Nogueras - Traduzione in limba sarda de Franco Sotgiu 



Su logu ‘e su crimine
no est galu su logu ‘e su crimine
est solu un’apposentu a s'iscuru
inue duas umbras nuas si asana

Su occhidore
no est galu su occhidore
est solu un’omine istraccu
chi est torrande a domo una die prima 
de comente aiat previstu
appustis de un viazzu longu.

Sa vittima
no est galu sa vittima
est solu una femmina brusiande apassionada
in atteros brazos.

Su testimonzu istraordinariu
no est galu su testimonzu istraordinariu
est solu unu ispettore isconcau
chi godidi de sa pobidda de un’ighinu
supra su lettu de s’ighinu

S’arma ‘e su crimine
no est galu s’arma ‘e su crimine
est solu una lampada de brunzu istudada,
tranquilla, innotzente
subra una mesa ‘e moganu.



Ancora un bellissimo lavoro di Luis Rogelio Nogueras, una poesia/un racconto dove si può capire e apprezzare il suo essere creatore e sognatore, dando per scontato il suo essere scrittore e sceneggiatore, poeta e giornalista . La prima volta che ho letto questa poesia ho proprio visto davanti agli occhi le immagini fotografiche delle situazioni evocate da Nogueras: la stanza in penombra con le due ombre che si baciano; il viaggiatore che sta tornando a casa stanco ma contento di poter fare una sorpresa alla sua donna perchè rientra prima del previsto; la lampada di bronzo, appoggiata sopra il tavolo di mogano innocente e neutrale. Contemporaneamente come se vedessi un film, ho visto gli avvenimenti successivi nel loro svilupparsi.
Questo ha voluto fare Nogueras, scrivere una poesia che però è anche un racconto, dare al lettore delle informazioni che servono a far correre l'immaginazione, insomma se posso permettermi di esprimere un giudizio su questa poesia, l'unica parola che mi sento di usare è: geniale.

Ecco la versione originale:



El último caso del inspector

El lugar del crimen
no es aún el lugar del crimen:
es sólo un cuarto en penumbras
donde dos sombras desnudas se besan.

El asesino
no es aún el asesino:
es sólo un hombre cansado
que va llegando a su casa un día antes de lo previsto,
después de un largo viaje.

La víctima
no es aún la víctima:
es sólo una mujer ardiendo
en otros brazos.

El testigo de excepción
no es aún el testigo de excepción:
es sólo un inspector osado
que goza de la mujer del prójimo
sobre el lecho del prójimo.

El arma del crimen
no es aún el arma del crimen:
es sólo una lámpara de bronce apagada,
tranquila, inocente
sobre una mesa de caoba.




E la mia traduzione in Italiano:





L’ultimo caso dell’ispettore

La scena del crimine
non è ancora la scena del crimine:
è solo una stanza buia
dove due ombre nude si baciano.

L'assassino
non è ancora l'assassino:
è solo un uomo stanco
che stà tornando a casa un giorno prima del previsto,
dopo un lungo viaggio.

La vittima
non è ancora la vittima:
è solo una donna che arde di passione
in altre braccia.

Il testimone d’eccezione
non è ancora il testimone d'eccezione:
è solo un audace ispettore
che gode della moglie del vicino
sul letto del vicino.


L'arma del delitto
non è ancora l'arma del delitto:
è solo una lampada di bronzo spenta,
tranquilla, innocente
sopra un tavolo di mogano.

martedì 1 luglio 2014

Sardegna Orchidee spontanee di Maggio







 
Ophrys annae



Orchis anthropophora



Orchis anthropophora



Ophrys apifera var. fulvofusca



Ophrys apifera var. fulvofusca



Ophrys apifera teratologica (regressione)




Ophrys apifera



Serapias cordigera


Anacamptis laxiflora




Ophrys x sommieri



Ophrys funerea



Orchis mascula subsp. ichnusae


Orchis mascula subsp. ichnusae


Ophrys incubacea



Ophrys x laconensis



Orchis branciforti




Anacamptis laxiflora



Anacamptis laxiflora

Neottia nidus-avis


Anacamptis piramidalis



Orchis branciforti